de vrouw nu, ziende dat de boom goed was tot spijs, een lust voor de ogen en begeerlijk om daardoor verstand te krijgen, nam van zijn vruchten, at en gaf ze ook aan haar man, en deze at ervan. Nu gingen beider ogen open en bemerkten zij dat zij naakt waren. genesis 3:6-7
Tijdens mijn onderzoek ben ik een verhaal tegengekomen dat mn aandacht trok, automatisch zette ik deze gegevens beeldend om in mn hoofd
“De monnik haalde een rode appel tevoorschijn.
Alles in de natuur weerspiegelt de bedoeling van de schepper: de vrom van de wolken, het geluid van de bladeren, de smaken van de vruchten aan de bomen. De monnik stak een mes door de appel. Hij wees op de groene, iriserende druppeltjes die op het oude staal parelden. Kom, zei hij, proef alsjeblieft. Ik doopte een vinger in de vloeistof en legde hem op mn tong. De eerste smaak was een tintelende, honingachtige zoetheid, gevolgd door een tongkrullende wrangheid. Zoete smaken zijn verlokkingen, bedoeld om de gelovigen van het woord van God af te leiden. Daarom gaat elke maaltijd vergezeld van een bijbellezing, om de broeders ervan af te houden zicht te vermeien in de genoegens van het eten dat ze voor zich hebben en traktaties zoals chocolade worden vermeden. De aanvankelijke zoetheid van de appel was dus een teken van de bedoeling te verleiden. De wrange nasmaak wees op een duivelse invloed, want bittere smaken duiden op vergif, en alle vergiften werden door middeleeuwse geleerden beschouwd als het werk van de duivel. Sommigen beschouwen de bitterzoete smaak van de appel als een letterlijke allegorie van de verleiding van Eva; de zoete eerste hap stelt de honingzoete tong van de slang voor terwijl de wrange nasmaak een aankondiging vormt van de verdrijving van de mensheid uit het paradijs.
De monnik sneed een dun partje van de appel en gaf het aan mij. Zien jullie dat de schil zo rood is als de lippen van een vrouw? En het vlees- hoe wit het is, als tanden en huid. Hij zei dat ik een hap moest nemen. Knapperig en heerlijk. Ook dit werd als een boosaardig teken beschouwd, want de meeste vruchten worden zacht als ze rijpen. Maar de appel wordt harder, een ‘tegennatuurlijk’ gedrag dat een duivels teken was… wijzend op een onzedelijke, wrede en misleidende aard. De monnik sneed de appel in de lengterichting in tweeën en wees op de pitten. Zien jullie? zei hij. Daar, in de kern van de vrucht, zie je het teken van Eva. Het viel niet te betwisten dat het klokhuis van de zo doorgesneden appel een vage gelijkenis vertoonde met het vrouwelijk geslachtsdeel. Dat is nog niet overtuigend vond ik. Maar de monnik was nog niet klaar. Hij haalde een andere appel tevoorschijn en sneed die horizontaal in tweeën. Zien jullie de ster? vroeg hij. Op deze manier doorgesneden vormde het klokhuis, dat eerst op een vagina leek, nu een vijfpuntige ster, een pentagram, het ultieme symbool van Satan. Nog verontrustender, althans voor een religieus fanaticus, was het feit dat de ster met de pitten werd geaccentueerd door kleine holten van bruin geworden vruchtvlees om elk van de pitten. Dit komt gewoon doordat ijzerhoudende stoffen met de lucht reageren, maar het zag er werkelijk uit alsof iemand het teken van Lucifer in het hart van de appel had gebrand.”
De reden van deze benadering is afgeleid uit de platonische opvatting dat alle aardse voorwerpen schaduwen zijn van de werkelijke dingen in de wereld van de ideeën. Plato had in abstractie gesproken toen hij deze gang van zaken beschreef, maar de middeleeuwse christenen gingen ervan uit dat zijn wereld van de ideeën hetzelfde was als hun hemel. Daarom luidde hun redenering dat alle aardse voorwerpen symbolen waren die door God gezonden waren om Zijn bedoeling mee te delen. De verleidelijke kleuren van de appel, zijn dubbelzinnige smaak, zijn vrouwelijk aandoende klokhuis, en bovenal het verborgen pentagram werden geïnterpreteerd als tekenen dat dit de verboden vrucht was die aan de Boom der Kennis was gegroeid.
Maar in de bijbel staat nergens wat de verboden vrucht precies voor een vrucht was; de rooms-katholieken hebben er een appel van gemaakt. De Griekse Kerk ziet de verboden vrucht alleen als een symbool van hoogmoed en vleselijke begeerte.
Na dit verhaal gelezen te hebben ging ik aan de slag met appel, mes en fototoestel…


