De onder ons allemaal bekende titelsequentie van de film Se7en… gemaakt door grafisch ontwerper Kyle Cooper, zn werk zijn vaak kunstwerken op zich. (spiderman, mimic, along came a spider, wild wild west, dreamcatcher…)

De onder ons allemaal bekende titelsequentie van de film Se7en… gemaakt door grafisch ontwerper Kyle Cooper, zn werk zijn vaak kunstwerken op zich. (spiderman, mimic, along came a spider, wild wild west, dreamcatcher…)

Ik heb deze week een uitgave van het magazine COLORS gekregen van een docent (waarvoor dank Nicole) dat handelt over eten, zwaarlijvigheid, eetstoornissen, consumptiemaatschappij, het ideale lichaam, eetculturen, geloven etc.
Het toont vaak zeer confronterende beelden en toont welke rol eten en uiterlijk in onze maatschappij heeft.
In principe zou dit een voorbeeld kunnen zijn van hoe mn eindwerk vormgegeven kan worden, pure confrontatie!








Martha Stutteregger is een Duitse vrouw die zich vooral toespitst op producties binnen het domein van kunst en cultuur. Ze maakt simplistische maar zeer mooi en vooral sterk vormgegeven boeken. Vind ik dan toch…
Deze catalogus vind ik mee van de betere

BOEKEN
- Allen, Stewart Lee, In de keuken van de duivel, Baarn | Uitgeverij De Kern, 2003.
- Born, Wina, Eten door de eeuwen: de geschiedenis van de culinaire cultuur | Baarn Bosch & Keuning | Baarn,1989.
- De Keyser, Diane, De keuken van meesters en meiden: klassenverschillen aan tafel | Leuven |
Uitgeverij Van Halewijck, 1997.
- Fullerton-Smith, Jill, The truth about food | Utrecht | Bruna Uitgevers B.V., 2007.
- Montanari, Massimo, Honger en overvloed | Breda | Agon, 1994.
- Patel, Ray, Buy this! alles wat je niet wil weten over eten | Nederland | Uitgeverij De Wereld, 2007.
- Portney, Ethel, Zielspijs en wat verder ter tafel komt | Amsterdam | Meulenhoff, 2000.
- Reijnders, Lucas, Eetpatronen: De evolutie van ons eetgedrag | Amsterdam | Uitgeverij Van Gennep, 2005
- Scholliers, Peter, Arm en rijk aan tafel: 200 jaar eetcultuur in België | Berchem | Uitgeverij Epo, 1993
- Wansink Brian, Hap Slik Weg: waarom we altijd meer eten dan we denken of willen | Amsterdam |Pearson, 2007.
MAGAZINES
- Colors nr 25, FAT, april- mei 1998
- Mister Motley eet alles, magazine over kunst, 2008
DOCUMENTAIRE
Wagenhofer Erwin, We feed the world: voedsel: recht of koopwaar? (dvd)
FILMS
La Grande Bouffe
La Grande Bouffe (1973) Vier vrienden van middelbare leeftijd komen in een verlaten villa bijeen. De vier bourgeois realiseren zich hoe zinloos hun leven eigenlijk is. Marcello, Michel, Ugo en Philippe zijn in het dagelijkse leven succesvol als piloot, televisieproducer, rechter en meesterkok, maar ze zijn vastgeroest in een leven Ze werken hoewel ze hun job niet graag doen, ze neuken hoewel ze niet geil zijn, ze eten hoewel ze geen honger hebben. Om daaraan te ontsnappen, besluiten ze zelfmoord te plegen op een manier die een statement maakt: door zich aan uitgelezen gerechten letterlijk dood te eten. Klassiek meesterwerk van Marco Ferreri dat in de jaren zeventig veel ophef veroorzaakte.
Eat Drink Man Woman
Eat Drink Man Woman (1994). Iedere zondag bereidt Taipei’s befaamdste chef-kok vol toewijding een uitgebreid diner voor zijn drie ongetrouwde dochters. Zonder goed te beseffen dat de man op deze manier zijn liefde voor hen tracht te uiten, heeft het drietal een beetje genoeg van deze traditie. De generatiekloof wordt treffend gesymboliseerd door de uitgebreid in beeld gebrachte maaltijdbereiding, die opvallend contrasteert met het voedsel dat op tafel lijkt te verpieteren, doordat er nauwelijks on screen van gegeten wordt.
The cook, the thief, his wife and her lover
The cook, the thief, his wife and her lover (1989) Georgina (Helen Mirren) is de vrouw van de barbaarse maffiabaas Spica (Michael Gambon) en gaat een geheime romance aan. Dit speelt zich af tussen de maaltijden door in het paleisachtige restaurant van haar wrede man. De anticulinaire Spica spreekt in bevelen en zijn enorme fysieke aanwezigheid wordt door zijn mishandelingen en ranzige vreetpartijen nog eens uitvergroot. Kok Richard (Richard Bohringer) helpt de stiekeme relatie verborgen te houden, maar langzaam komt Spica erachter dat zijn vrouw een verhouding heeft met een vaste klant. Zijn wraak wordt overtroefd door die van Georgina. Zij dient haar geliefde op aan haar echtgenoot en dwingt hem te eten. Een nieuwe interpretatie van het Laatste Avondmaal, die tegelijkertijd misselijkmakend en wonderschoon is.
Tampopo
Tampopo (1985) In deze Noodle Westernspeelt actrice Nobuko Miyamoto de jonge, onzekere weduwe Tampopo. Om rond te komen, opent zij een noedelbar in Tokio. De zaak kent allesbehalve succes. Haar noedelsoep smaakt nergens naar en dat heeft alles te maken met het gebrek aan respect voor het bereiden van de soep en hoe zij omgaat met haar ingrediënten. De eenzaam ronddolende trucker en gastronomische specialist Goro (Tstomu Yamazaki) leert Tampopo de fijne kneepjes en samen maken zij uiteindelijk de perfecte noedelsoep. Het begrip eidooier krijgt een volstrekt nieuwe betekenis na deze film met verlichte ideeën over seks en voedsel.
Super size me
Super size me (2004) Filmmaker Morgan Spurlock maakt zichzelf proefkonijn door 30 dagen niets anders te eten dan McDonalds voedsel. Hij probeert hiermee aan te tonen wat de lichamelijke en geestelijke effecten zijn van het overmatige eten van fastfood, om zo inzicht te geven in één van de grootste problemen in Amerika: vetzucht. Dit alles resulteert in een vette rekening, zorgwekkende bezoekjes aan artsen en voedingsdeskundigen. Super Size Me is een satirische stoot in de maag, vol vet en feiten over de fastfood industrie
WEBSITES
/ ETEN
http://www.klara.be/cm/klara/boek/1.26557-honger-naar-kennis
http://nl.youtube.com/watch?v=8yY2Px6hP94&feature=related
http://www.klara.be/cm/klara/1.104-searcharticle?tags=eetritueel
http://devriendschap.inspirelight.net/?page_id=13
http://www.jmouders.nl/Nieuwsartikelpagina/Boulimie.GeheimVerwoestendEetritueel.htm
http://heuvelsinvietnam.blogse.nl/log/culinair-tor-hond-inktvis/een-etentje.html
http://www.omroep.nl/ikon/ritueel2001/aflevering_5.htm
http://www.djoserthemareizen.nl/cultuur_religie/kloosterverblijf_in_zuid_korea_10_dagen/_day/
http://archief.nrc.nl/index.php/2002/November/30/Overig/6/Ping!+Maaltijd+klaar!
http://www.uitgeverijpereboom.nl/index.php?action=recensies&news_id=48
http://users.telenet.be/willy.vancammeren/pca/index.htm
http://www.culturescope.nl/content/view/462/39/lang,nl/
http://www.seniorama.be/archief/verslagen/2007/02/belgie_feest.htm
http://www.sirc.org/publik/food_and_eating_11.html
http://www.lifeintheusa.com/food/rituals.htm
http://www.universelles-leben.org/nl/die_10_gebote_nl.html
http://nl.youtube.com/watch?v=JeLaVEgc4uk
http://nl.youtube.com/watch?v=MfTQergr29M
http://www.foodlog.nl/neppers/
http://www.ministerieetenendrinken.web-log.nl/
http://sabswereld.wordpress.com/2008/11/28/genept-waar-je-bij-staat/
http://www.desteenhouwer.be/
http://in-balans.mysites.nl/mypages/in-balans/238405.html
http://www.ad.nl/diagnose/article1478589.ece
http://www.nrc.nl/krant/article1613803.ece/Sinaasappel,_naranja,_orange,_appelsien_en_apelsin
http://www.youtube.com/watch?v=_PTCfWze8TI
http://www.lkg.ugent.be/symposium.php?la=nl&sid=12
http://www.lundwood.u-net.com/ahunga.htm
http://www.haastu.nl/teksten/hq/detail_hq.php?id=9
http://www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/54_brood.php
http://www.proefamsterdam.nl/pages/48
http://www.skor.nl/artefact-1119-nl.html
http://www.google.com/search?hl=nl&q=re-magazine&btnG=Zoeken&lr=
http://www.mistermotley.nl/15/Info/Waar_koop_ik_mister_Motley?
http://en.wikipedia.org/wiki/Buddhist_cuisine
http://www.bispublishers.nl/press.php
http://eatingdisorders.about.com/od/resourcesandreviews/ss/mindfuleating_4.htm
http://www.best-quotes-poems.com/revenge-quotes.html
/ 7 ZONDEN
http://nl.wikipedia.org/wiki/Tien_geboden
http://users.telenet.be/pastonet/kerugma/catechese/geboden2.html
http://nl.wikipedia.org/wiki/Hoofdzonde
http://nl.wikipedia.org/wiki/Se7en
http://nl.wikipedia.org/wiki/De_goddelijke_komedie
http://www.depers.nl/binnenland/160883/De-7-hoofdzonden.html
http://www.culturelezondagen.nl/admin/do.php?a=show_visitor_sunday&s=22
http://ingedelissnyder.wordpress.com/2008/08/26/21-fotografes-7-hoofdzonden-7-dagen/
http://nl.youtube.com/watch?v=cu0agSS5gOU&feature=related
http://www.stutteregger.com/en/projects/?project=documenta+12&kind=Magazine+No.+1+Modernity&image=12
http://www.eo.nl/tijdschriften/visie/2008/page/Zeven_hoofdzonden_onder_de_loep/articles/article
esp?article=9892487
http://nl.youtube.com/watch?v=hSTUu6XqegI&feature=related
http://nl.youtube.com/watch?v=QZfD0ef4gN4&feature=related
http://nl.youtube.com/watch?v=SEZK7mJoPLY
http://www.deadlysins.com/sins/history.html
http://www.aumethodists.org/sermons/sermon040912.html
http://collecties.meermanno.nl/handschriften/hoofdzonden


Ik kwam deze filmpjes tegen op youtube… spijtig genoeg is het eerste niet helemaal af. Het 2de filmpje heeft gewoon wel iets grappig… het is wel leuk om te zien hoe er verschillende beeldende uitwerkingen zijn voor de 7 deadly sins.

Het Vaticaan en hun humor:
Vatican Announces Seven New Deadly Sins
En in de Standaard stond het volgende:

“In de keuken van de duivel, de zondige en zinnenstrelende geschiedenis van verboden gerechten” van Stewart Lee Allen omvat voor een groot deel mijn onderwerp. Het vertelt over de sprankelende geschiedenis van verboden gerechten door de eeuwen heen, gerangschikt naar de 7 hoofdzonden.

Op de achterflap staat alvast dit:
Of het nu rijpe, aanlokkelijke vruchten in de Hof van Eden zijn of goddelijke foie gra, steeds blijkt dat wanneer het eten ervan verboden wordt, er een verbazingwekkend verhaal achter zit. Zo werd van de wellust opwekkende liefdesappel (nu bekend als de tomaat) tot de 19de eeuw gedacht dat deze duivelse geesten bezat, en werd het eten van aardappels met luiheid geassocieerd: volgens Britse moralisten was de Ierse hongersnood dan ook een straf van God en te wijten aan de populariteit van de aardappel, die degeneratie en luiheid met zich meebracht…
Dit boek staat boordevol voedselgeschiedenis door de auteur bijeengebracht uit alle uithoeken van de aarde. Bovendien trakteert hij ons op bijzondere recepten, waaronder dat voor adafina, een door de Spaanse Inquisitie verboden hoofdschotel, de drank Lamb’s Wool, gebaseerd op het heilige appelsap van de Kelten en het Italiaanse gebak minni di virgini (tepels van de maagd).
‘De historische en culturele relatie tussen eten, seks en religie maken dit een intrigerend boek’ Publishers Weekly
Verdere details of bruikbare stukken verschijnen hier later.

Tijdens mijn zoektocht op het internet kwam ik dit artikel tegen
Ooit was zonde een angstaanjagend woord. “Het had hetzelfde emotionele effect als woorden zoals ‘nazi’ of ‘kanker’ tegenwoordig op ons hebben,” zegt Graham Tomlin in zijn prikkelende boekje ‘Doodzonde’ (uitgeverij Voorhoeve). “Zonde was iets wat men koste wat het kost wilde vermijden. Nu is het echter van een rottweiler veranderd in een poedel
Aan de hand van de zeven klassieke hoofdzonden uit de katholieke traditie – hoogmoed, jaloezie, boosheid, vraatzucht, wellust, hebzucht en lusteloosheid – zet Tomlin uiteen wat de Bijbel erover zegt. Hij benadrukt dat zonden geen foutjes, maar levensvernietigende gewoontes zijn. Tegelijk voert hij een ‘pleidooi voor de bijbelse weg naar het leven’, zoals de ondertitel luidt. Een beknopte bloemlezing uit zijn vaak verrassende inzichten.
1: Hoogmoed
“Ten diepste is hoogmoed het verlangen om neer te kijken op alle anderen, of anders gezegd: de weigering om de aanwezigheid, gelijkheid of zelfs superioriteit te herkennen en te erkennen van welk ander wezen dan ook.”
“Als de kern van zonde is dat ze het ons onmogelijk maakt om gezonde relaties en samenlevingen op te bouwen, dan is hoogmoed de meest isolerende van alle zonden. (-) Waar hoogmoed uiteindelijk toe leidt, is eenzaamheid.”
“We moeten nederigheid leren omdat God nederig is. Bekijk het eens op deze manier. Volgens de christelijke visie is God het mooiste, wijste, machtigste, vriendelijkste en meest liefdevolle Wezen dat er bestaat. Niemand anders kan daar ook maar aan tippen. Is het daarom voor Hem gerechtvaardigd om trots te zijn? Ons instinct zegt ons dat het antwoord nee moet zijn, en ons instinct heeft gelijk.”
“Hoogmoed vervreemdt ons van elkaar; nederigheid bindt ons samen. Daarom is het zo essentieel om deze kunst te leren.”
“Nederigheid kan zwak en passief lijken. Maar in feite is ze de sterkste kracht ter wereld.”
“(-) C.S. Lewis zei: ‘Nederigheid is minder aan jezelf denken, niet minder van jezelf denken.’”
2: Jaloezie
“Van alle zonden is jaloezie duidelijk anders. Ze is anders omdat ze de enige zonde op de lijst is waarin geen plezier te vinden is.”
“Ze is wellicht de zonde die het duidelijkst het destructieve, schadelijke karakter van de zonde laat zien (-).”
“Meestal houdt jaloezie in dat ik iets in iemand anders zie, wat ik niet bezit, maar wel graag wil hebben, en dat ik het die persoon kwalijk neem dat hij of zij het wel heeft. De kunst is om de persoon te bewonderen, of de kwaliteit die de persoon heeft, zonder jaloers op hem of haar te zijn. De manier waarop het christelijk geloof dit doet, is de persoon losmaken van de kwaliteit, en onze kwaliteiten niet te beschouwen als dingen die we bezitten, hebben geleerd of verdienen, maar als gaven.”
“Het geheim van het overwinnen van jaloezie, van het vinden van een echt gevoel van waarde (-), is dat we God tot de nummer één, de alles beheersende passie van ons leven maken: Hem najagen, Hem zoeken, zoals Hij eerst ons heeft nagejaagd en gezocht.”
3: Boosheid
“Boosheid kan allereerst nuttig en zelfs nodig zijn. Maar op de verkeerde plaats kan ze fataal zijn. Het is niet zo gemakkelijk om te bepalen hoe we boosheid op een goede manier kunnen gebruiken, juist omdat er sterke emoties mee samenhangen (-).”
“Boosheid heeft altijd wel een klein excuus, een kern van waarheid die de rechtvaardiging wordt voor rotzooi.”
“‘Laat de zon niet over je boosheid ondergaan’ (Ef. 4:26, red.) is nog steeds een schitterend staaltje praktisch advies. Het is niet iets letterlijks; soms hebben boze gevoelens meer tijd nodig om te genezen, maar de achterliggende gedachte is dat we niet in de greep van boosheid moeten raken.”
“Als er een eenvoudige geestelijke discipline is die destructieve woede helpt voorkomen, dat is het de discipline van de stilte. (-) De beste remedie (-) is leren hoe we onze mond moeten houden.”
4: Vraatzucht
“Hoe vreemd het ook mag lijken, in de vroegste veertiende-eeuwse lijsten van de doodzonden, stond vraatzucht bovenaan als de ergste van allemaal.”
“Het obsessief houden van een dieet kan evenzeer een teken van vraatzucht zijn als te veel eten. Vraatzucht is een buitensporige obsessie voor eten, drinken of gewoon consumeren. Voedsel raakt daarmee de juiste proporties kwijt, net zoals dat met seks kan gebeuren.”
“Vasten kan ons (-) meer verbinden met mensen die hongerlijden. Als een van de schandalen van onze tijd is dat er op de wereld zwaarlijvigheid bestaat naast miljoenen die doodgaan van de honger, dan kan de ervaring van zo nu en dan niet eten, ons gevoel van solidariteit doen groeien met hen die dikwijls honger aan den lijve ondervinden.”
“Het christelijke antwoord op vraatzucht is geen zelfverloochening, of de saaie routine van eindeloze matigheid, een schamel dieet van slablaadjes en droog brood. Het is een ritme van feesten en vasten, het vermogen om de tijd te nemen om te genieten van de heerlijke smaak van een Belgische bonbon, een Italiaans ijsje of Hollandse aardbeien op het goede moment. Maar ook om daar ‘nee’ tegen te zeggen op andere momenten, omdat in onze diepste behoeften niet wordt voorzien door eten, maar door gemeenschap met God.”
5: Wellust
“Wellust is niet hetzelfde als seksuele begeerte. (-) Als de Bijbel een hekel had aan seks, is het moeilijk te begrijpen waarom zo’n boek [Hooglied] door de censuur heen gerold zou zijn.”
“Ondanks al onze grapjes over seks, is ongebreidelde wellust dodelijk. Als wellust mensen werkelijk in z’n greep krijgt, zal hij alles vernietigen: hun verstand, hun intiemste relaties, hun reputatie en zelfs hun lichaam.”
“Wellust ontstaat wanneer seksuele aantrekkingskracht de dominante en allesoverheersende factor wordt in de relatie tussen twee mensen. (-) Wellust is net als vraatzucht een gestoorde begeerte. Zoals vraatzucht ons verlangen naar voedsel buiten proporties trekt, zo trekt wellust ons verlangen naar seks buiten proporties.”
“Dit is de kern van wellust: puur egoïsme.”
“Bij goede seks zijn we er allereerst op uit om te geven, en blijken we daarbij ook te ontvangen. Bij wellust is het voornaamste doel om te krijgen, en hoewel er tijdelijk verlichting kan zijn, is het eindresultaat alleen maar frustratie.”
6: Hebzucht
“Wanneer we ons afkeren van elke vorm van lichamelijk genot, alsof het geestelijker zou zijn om jezelf te beperken tot de meer verfijnde dingen die op het bovenaardse gericht zijn, dan beledigen we God eigenlijk.”
“Het christelijk geloof bekritiseert hebzucht om twee belangrijke redenen: om wat ze doet met een samenleving die erdoor beheerst wordt, en om wat ze doet met individuen die haar bevorderen.”
“Hebzucht probeert de rusteloze ziel tevreden te stellen met dingen die nooit bedoeld zijn geweest om haar tevreden te stellen, maar zo brengt ze tenminste tijdelijk het verlangen naar God tot zwijgen, dat de sleutel en de weg tot waar geluk is. Hebzucht steelt dus niet alleen van anderen, maar ook van onszelf, en gaandeweg verarmen beiden.”
“De sabbat is een cruciaal tegengif tegen hebzucht, omdat deze een wekelijkse herinnering is aan het feit dat het doel van het leven niet ligt in carrière, werk, geld, zakelijke overeenkomsten en al die dingen waarover we ons zorgen maken.”
“Moeten we alles weggeven en arm worden? Moeten we afstand doen van al onze bezittingen? Dat zou een effectief antwoord kunnen zijn, maar in het christelijke denken is niet armoede, maar vrijgevigheid het tegenbeeld van hebzucht.”
7: Lusteloosheid
“Lusteloosheid (geestelijke vermoeidheid, red.) is waarschijnlijk de meest verwarrende van de zeven hoofdzonden, en het moeilijkst te definiëren. (-) Lusteloosheid is niet hetzelfde als depressiviteit; lusteloosheid is een andere vorm van wanhoop, die begint met kleine dingen – de schouders ophalen, je afwenden van iemand in nood, iets in het hart uitschakelen.”
“Lusteloosheid begint met het verliezen van onze honger naar God. Dit kan evengoed gebeuren met religieuze mensen als met niet-religieuze mensen. Veel christenen hebben geleerd om een voorliefde voor liturgie, kerkmuziek of theologische denkbeelden de plaats te laten innemen van een verlangen naar God zelf.”
“Dit (vreugde, red.) is het echte christelijke tegengif tegen lusteloosheid. Als de christelijke analyse juist is dat er achter alle wanhoop en verveling een verlies van honger naar God ligt, dan is het diepste antwoord daarop dat we die honger, dat eenvoudige genieten van God, gaan herontdekken.”
“Hoewel we lusteloosheid op het eerste gezicht wellicht de meest onbeduidende van alle zonden vinden, kan ze in feite toch wel eens een van de ergste zijn, omdat ze wanhoop en duisternis brengt, de goedheid ontkent van wat God heeft geschapen en uitloopt op een naargeestige traagheid.”

Voor ik hier allemaal info begin te posten wil ik even duidelijk maken dat alhoewel ik de hoofdzonden wil linken aan eten, ik toch eerst voor mezelf een breder onderzoek wil doen naar wat die 7 zonden allemaal betekenen en hoeveel verschillende interpretaties er voor zijn. Ik wil ze echt goed kunnen vatten voordat ik begin te denken aan het linken aan eten en het omzetten in beeld.

In de Bijbel zijn verschillende opsommingen van zonden te vinden, die echter niet overeenkomen met de lijst van de zeven hoofdzonden.
De zeven hoofdzonden zijn:
Naast de zeven hoofdzonden is er ook een opsomming van hun tegenhangers: de zeven deugden
Superbia, de Latijnse benaming voor trots, hoogmoed of ijdelheid. Het wordt beschouwd als de ergste van de zeven zonden en eveneens de eerste: alle andere zonden komen uit superbia voort. Met superbia wordt het verlangen om belangrijker of aantrekkelijker te zijn bedoeld, of een liefde voor jezelf. Het meest bekende verhaal over trots, is het verhaal van Lucifer. De trots veroorzaakte zijn vertrek uit de hemel en zijn transformatie in Satan. Ook narcisme vloeit uit deze zonde voort.
Avaritia, de latijnse benaming voor hebzucht, is het verlangen naar macht, geld, rijkdom of bezittingen, met name als door het bezit van een van deze je een ander hetzelfde bezit ontzegt. De misdaden die hieruit voortkomen zijn ontrouw, verraad, omkoping, diefstal. Zij ontstaan door geweld, manipulatie of de autoriteit van de zondaar. Ook wordt simonie tot deze hoofdzonde gerekend.
Luxuria, de latijnse benaming voor onkuisheid, lust of wellust. Beschouwd als een ongewenst derivaat voortkomend uit de voortplantingsdrift. De bijbehorende symbolen zijn de demon Asmodesu en de dieren stier en geit.
Invidia, de Latijnse benaming voor afgunst, jaloezie, nijd gramschap.
Bijbehorende symbolen zijn de demon Leviathan en de dieren hond en slang.
Gula, de Latijnse benaming voor onmatigheid, gulzigheid of vraatzucht.
Bijbehorende symbolen zijn de demon Beelzebub en de dieren varken en beer.
Ira, de Latijnse benaming voor woede, toorn of wraak.
Bijbehorende symbolen zijn de demon Satan en de dieren beer en leeuw.
Acedia, de Latijnse benaming voor gemakzucht, traagheid, luiheid of vadsigheid.
Bijbehorende symbolen zijn de demon Belphogor en de dieren geit en ezel.